Prim Borcu Nedir? Prim Borcu Sorgulama Ve Ödeme Yolları

SGK prim borcu, 18 yaşını geçtikten sonra eğitimine devam etmeyen, bu süreçte çalışmayan ve sigortası ödenmeyen herkesin karşılaşabileceği bir borç türüdür. Genel Sağlık Sigortası (GSS) kapsamında çıkan prim borcu, sağlık hizmetlerinden yararlanmanız açısından son derece önemlidir. GSS prim borcu bulunan kişilerin borçlarını en kısa sürede ödemesi gerekir. Peki prim borcu nedir, nasıl sorgulanır ve nasıl ödenir? Bu konular hakkında merak ettiğiniz tüm detayları aşağıda bulabilirsiniz.

Prim Borcu Nedir?

Sigorta prim borcu, Türkiye Cumhuriyeti’nde yaşayan herkesi ilgilendiren bir borç türüdür. 2012 yılından itibaren zorunlu hale gelen Genel Sağlık Sigortası (GSS), devlet tarafından verilen sağlık hizmetlerine Türkiye’de yaşayan herkesin eşit koşullarda ulaşmasını hedefler. SGK çatısı altında uygulanan Genel Sağlık Sigortası, devletin hastane hizmetlerinden ve devlet tarafından sağlık konusunda verilen kamu desteklerinden faydalanmak için herkesin belli bir prim ödemesini zorunlu kılar. Sigortalı olarak çalışan kişilerin primleri, işverenler tarafından düzenli olarak SGK’ya ödenir. Kendi işine sahip olan kişiler de kendi sigorta primlerini düzenli olarak SGK’ya ödemekle mükelleftir. Bu sebeple genel sağlık sigortası sigortalı payı da kesilerek işveren payı ilave edilerek GSS prim borcu ödendiğinden, sigortalıların ayrıca GSS prim ödemesine gerek bulunmamaktadır. GSS prim ödeme yükümlüsü işverendir. Sosyal güvenlik kapsamı dışında bulunan kişiler ise, gelir testi sonucuna göre geliri asgari ücretin üçte birinden fazlaysa, tahakkuk ettirilecek GSS primini ödemekle yükümlüdür. Gelir testi sonucu, aile içinde kişi başına düşen gelir tutarının asgari ücretin üçte birinden az olması durumunda, bu kişilerin prim ödeme yükümlülüğü bulunmamakta olup, primleri devlet tarafından karşılanmak suretiyle genel sağlık sigortasından yararlanmaları sağlanmaktadır.

Prim Borcu Nasıl Oluşur?

Türkiye’deki tüm Türk vatandaşları ve yabancı uyruklu kişiler, Türkiye’deki sosyal sigorta hizmetlerinden yararlanmak için belirli miktarlarda SGK primi ödemek zorundadır. Bu primin ödenmemesi, ödeme zorunluluğunu ortadan kaldırmaz. Ödenmeyen miktarlar prim borcu olarak devlet tarafından kaydedilir.

Prim Borcunun Oluşma Nedenleri Nelerdir?

Prim borcunun oluşma nedeni, ödenmesi gereken zorunlu primlerin geciktirilmesidir. Bu primlerin çalışılan iş yerinin sahibi ya da yükümlünün kendisi tarafından ödenmemesi durumunda, ödenmeyen miktarlar prim borcu olarak kaydedilir ve gecikme cezasına tabi tutulur.

Prim Borcu Türleri Nelerdir?

Prim borcu iki şekilde oluşur ve üç sigorta kolundan kaynaklanır. Bunlar; GSS prim borcu, sigorta prim borcu ve işsizlik sigortası prim borcu olarak düzenlenmiştir.

Gss Prim Borcu

Sigortası bulunmayan, yani çalışmayan kişiler her ay düzenli olarak Genel Sağlık Sigortası primi ödemekle yükümlüdür. Bu primlerin ödenmemesi durumunda ödenmeyen miktarlar birikir ve prim borcu oluşur.

Sgk Prim Borcu

SGK’lı olarak çalışan kişilerin sigorta primlerinin düzenli olarak ödenmemesi durumunda geciktirilen miktar borç olarak yazılır. Bu borç kendi şirketine sahip olan ancak sigortasını ödemeyen iş yeri sahipleri için de geçerlidir.

Prim Borcu Nasıl Sorgulanır?

Prim borcu sorgulama farklı yöntemlerle gerçekleştirilebilecek bir işlemdir. Bu yöntemler size en yakın SGK şubesine başvurmak, SGK internet sitesinden bilgi almak ya da e-devlet üzerinden sorgulamak şeklinde üç gruba ayrılır.

Online Prim Borcu Sorgulama İşlemleri

Sigorta prim borcu sorgulama işlemleri, SGK’nin internet sitesi ya da mobil uygulaması üzerinden online olarak gerçekleştirilebilir. Sorgulama yapmak için adınızı, soyadınızı, vatandaşlık ya da pasaport numaranızı girmeniz yeterlidir. Sonrasında “Prim Borcu Sorgulama” butonuna tıklayarak borcunuz olup olmadığını öğrenebilirsiniz.

e-Devlet Üzerinden Prim Borcu Sorgulama

e-Devlet prim borcu sorgulama işlemlerinden hem Türk vatandaşları hem de Türkiye’de ikamet eden ve devlet tarafından geçici bir kimlik numarası verilmiş misafirler yararlanabilir. Sorgulama işlemi için e-devlet üzerinden bir şifre oluşturmanız ve giriş yapmanız gerekir. Sonrasında SGK işlemleri içinden prim borcu sorgulama sekmesini tıklayarak işlemi tamamlayabilirsiniz.

Prim Borcu Hesaplama

Prim borcu hesaplama işlemi, ödeme aşamasına geçmeden önce mevcut borcunuzu öğrenmenize yardımcı olur. Prim borcunuzu hesaplamak için de e-devlet hesabınızı kullanabilirsiniz. e-Devlet üzerinden giriş yaptıktan sonra “Sosyal Güvenlik Borçlanma Tutarı Hesaplama” sekmesini tıklayarak geçmiş tarihli borçlarınızı hesaplayabilirsiniz.

Prim Borcu Nasıl Ödenir?

Prim borcu ödeme işlemleri, pek çok farklı kanaldan yapılabilir. Borçlarınızı öderken tek seferde tüm borcu kapatma, borcu taksitler halinde ödeme ya da yapılandırma seçeneklerini tercih edebilirsiniz.

Prim Borcu Ödeme Yöntemleri Nelerdir?

Sigorta prim borcu ödeme işlemleri, SGK şubelerinden, banka şubelerinden ya da online kanallar üzerinden yapılabilir. Ödemede nakit para, kredi kartı ya da banka kartı kullanabilirsiniz.

Prim Borcu Ödemesi Nerelere Yapılabilir?

SGK prim borcu ödeme işlemleri için seçebileceğiniz yollar şöyledir:

• Türkiye genelinde anlaşmalı banka şubeleri ile PTT Bank şubelerinden ödeyebilirsiniz.
• Vakıf Katılım Mobil Şube’den ödemelerinizi dilediğiniz zaman yapabilirsiniz.
• SGK internet sitesi ya da mobil uygulaması üzerinden “GSS prim borcu ödeme” butonuna tıkladıktan sonra kart bilgilerinizi girerek işlemi tamamlayabilirsiniz.

Prim Borcu Yapılandırma Nasıl Yapılır?

Geçmiş prim borcu ödeme konusunda sıkıntı yaşamış olan kişiler, yapılandırma fırsatından yararlanabilir. Yapılandırma için ise devlet tarafından belirli dönemlerde yapılan açıklamaları takip etmeniz gerekir. Belirli dönemleri kapsayan prim borcu affı, mükelleflere yapılandırma fırsatı sunar. Bu aftan yararlanmak ve geçmiş tarihli primlerinizi yapılandırmak için, başvuru tarihlerini yakalamanız ve başvuruda bulunmanız gerekir. Başvuruları SGK ya da e-devlet üzerinden yapabilirsiniz. Başvuru işleminizi tamamladığınız anda yapılandırma gerçekleştirilmiş olur. Ödeme taksitlerinizi yapılandırma sonucunda size belirtilen takvime uygun şekilde yaparak borcunuzu güvenli bir şekilde kapatabilirsiniz.

Prim Borcunun Zamanında Ödenmemesinin Sonuçları

SGK prim borcunun zamanında ödenmemesi durumunda çeşitli yaptırımlar uygulanır. Bunlardan ilki gecikme faizi uygulamasıdır. Gecikme faizi, ödemekle yükümlü olduğunuz miktarın artmasına sebep olur. Borçların halen ödenmemesi durumunda yasal takip işlemleri başlatılabilir. SGK, süreç sonunda halen ödeme yapmayan mükelleflere karşı haciz işlemi başlatabilir.

Prim Borcu Gecikme Cezası Nedir?

Prim borcu gecikme faizi, zamanında ödenmeyen tüm primlere uygulanır. Ödenmesi gereken primler, aylık dilimler halinde ele alınır ve her bir prim için geciktiği ay başına %3 gecikme cezası uygulanır. Örneğin üç ay boyunca prim ödemesi yapmayan bir kişinin üç farklı prim borcu oluşur. Bu üç ayın sonunda ilk ayın prim borcuna %9, ikinci ayın prim borcuna %6 ve son ayın prim borcuna %3 gecikme cezası eklenir.

Sigorta prim ve diğer alacakları süresi içinde ve tam olarak ödenmezse, ödenmeyen kısmı sürenin bittiği tarihten itibaren ilk üç aylık sürede her bir ay için %3 (kanuni oran) oranında gecikme cezası uygulanarak artırılır.

Ayrıca, her ay için bulunan tutarlara ödeme süresinin bittiği tarihten başlamak üzere borç ödeninceye kadar her ay için ayrı ayrı Hazine Müsteşarlığınca açıklanan bir önceki aya ait Türk Lirası cinsinden iskontolu ihraç edilen Devlet iç borçlanma senetlerinin aylık ortalama faizi bileşik bazda uygulanarak gecikme zammı hesaplanır. Ancak, ödemenin yapıldığı ay için gecikme zammı günlük hesaplanır.

Prim Borcu Yapılandırma Başvurusu Nasıl Yapılır?

Prim borcu yapılandırma başvurusu yapmanız için mutlaka devlet tarafından duyurulmuş bir yapılandırma döneminde olmanız gerekir. Eğer yapılandırma dönemi içindeyseniz, son başvuru tarihi gelmeden önce SGK ya da e-devlet üzerinden başvuruda bulunabilirsiniz. Son başvuru tarihini kaçırmanız durumunda ise geçmiş tarihli SGK prim borçlarınızı SGK üzerinden yapılandırma avantajları olmaksızın ödemeniz gerekir. Yapılandırma tarihini kaçırdığınız için başka bir yapılandırma dönemini beklemek için ödemelerinizi geciktirmeniz, haciz işlemleriyle karşılaşmanıza yol açabilir.

Borçluların yapılandırma hükümlerinden faydalanabilmeleri için dava açmamaları, açılmış olan davalardan vaz geçmeleri ve kanun yollarına gitmemeleri gerekmekte olup, kanunda belirtilen başvuru süreleri içinde, yazılı olarak bu iradelerini belirtmeleri gerekmektedir.