Katılım Bankacılığı Sistemi

Faizsiz bankacılık anlayışı insanlık tarihinin önemli bir kısmında kendine yer edinmekle biirlikte, resmi kayıtlara göre sistemin geçmişi M.Ö. 2123-2081 yılları arasında Babil'de hüküm süren Hammurabi'ye kadar uzanmaktadır. Ünlü Hammurabi Kanunları'nın 100-107. bölümleri ikraz (borçlanma) işlerinin nasıl düzenleneceğini gösterirken, özellikle faizsiz yatırımın tarihte ilk örneği olarak ortaya çıkmaktadır. İslamiyet’in doğuşu ve yayılması ile birlikte borçlanma, ortaklık ve kiralama gibi bugünkü faizsiz bankacılığın temel kavramları da gelişmiş ve geniş bir coğrafyada uygulama alanı bulmuştur.

Ancak modern anlamda faizsiz bankacılık ihtiyacının 20. yüzyılda İslam ülkelerinde görülmeye başlayan sanayileşme hareketleri ve 1970'li yıllarda petrol fiyatlarının ani artışı ile ortaya çıktığı görülmektedir.

Bu döneme kadar sadece küçük miktarlarda sermayenin hareketi ile kolayca yürütülebilen bu anlayış, sanayinin gelişmesi ve buna bağlı olarak sermayenin de ciddi oranda büyümesiyle belirli kurallara bağlı bir sistemle organize bir şekilde yürütülme ihtiyacını ortaya çıkardı.

Bu ihtiyaçlar doğrultusunda kurulan sistemin en önemli oyuncuları HSBC, Citibank, Commerzbank, Barclays Bank gibi konvansiyonel bankalar olmuş ve dünya coğrafyasında bugün yaklaşık 2 Trilyon USD’lik bir büyüklük oluşmuştur.

Türkiye’de ise 16.12.1983 gün ve 83/7506 sayılı kararname ile tasarruflarını faizsiz esasa göre değerlendirmek isteyen vatandaşlarımıza bu imkan sağlanmış ve Özel Finans Kurumları faaliyete başlamıştır.

Özel Finans Kurumları uygulaması ile hedeflenen, Türkiye'de düşük olan özel tasarrufların teşvik edilmesi özellikle inançlarından dolayı yastık altında, atıl olarak ekonominin dışında gayrimenkul, döviz, altın gibi alanlara kayan tasarrufların ekonomiye kazandırılması olmuştur.

Özel Finans Kurumları Kurulması Hakkında 83/7506 sayılı kararname ve eki Hazine ve Dış Ticaret Müsteşarlığı ile T.C. Merkez Bankası Tebliğlerinin yayınlanmasından sonra, 1985 yılından itibaren Özel Finans Kurumları kurulmuştur. Özel Finans Kurumları 2006 yılı itibarıyla Katılım Bankası statüsü almış ve Bankacılık Yasası’na %100 tabi hale gelmiştir.